Tagarchief: jean-jacques rousseau

Filosofische wandeling is gezond

Filosofische wandeling is gezond

door Thijs Sins

Wandelen is bijna een vorm van meditatie, je bent een beetje actief en tegelijk ontspannen in je hoofd.

Hierdoor kun je makkelijker je gedachten en gevoelens uiten over een mogelijke levensvraag en tot nieuwe inzichten komen. Wandelen is dan ook een vruchtbare en doelgerichte manier om meer diepgang te krijgen in een gesprek en je zelfkennis te verbeteren. Een filosofische wandeling met je counselor krijgt een verfrissende dynamiek doordat je ook in contact staat met de natuur om je heen.

Maar goed, deze argumenten ten spijt. Je hoeft het niet van mij aan te nemen. De grote filosofen van weleer zijn je al voorgegaan.

Bekende wandelaars

Zo heeft Jean-Jacques Rousseau zijn leven lang gewandeld in de prachtige natuur van Zwitserland en Frankrijk. Daarbij heeft hij zijn overpeinzingen opgeschreven en uitgebracht in zijn laatste boek; Overpeinzingen van een eenzame wandelaar.

Ook Nietzsche was een fervent wandelaar, die vanwege gezondheidsredenen graag verbleef in Silz Maria te Zwitserland. Daar wandelde hij, wanneer zijn gezondheid het toeliet, elke dag in de bergen. Naar eigen zeggen heeft hij daar ook zijn beste teksten geschreven.

Daarnaast is bekend dat Immanuel Kant dagelijks op hetzelfde tijdstip, na zijn middageten, een wandeling maakte. Hij was zelfs zo punctueel dat het verhaal gaat dat hij deze wandeling slechts 1 dag in zijn latere leven heeft overgeslagen. Omdat hij die dag het nieuwe werk ‘Emile’ van Rousseau had binnengekregen en deze niet kon wegleggen.

De lijst van bekende wandelende filosofen is schier onuitputtelijk. Andere bekende voorbeelden zijn: Socrates, Aristoteles, Petrarca, Hobbes, Wittgenstein en Heidegger.

Jouw eigen filosofische wandeling

Het moge duidelijk zijn dat een wandeling in de natuur een weldadig effect kan hebben op zowel lichaam als geest. Mocht je interesse gewekt zijn door mijn woorden, tezamen met de niet aflatende stroom van bekende wandelaars. Aarzel dan niet om vrijblijvend contact met mij op te nemen. Tijdens een filosofische wandeling kun je dan jouw levensvraag, dilemma of twijfels met mij bespreken.

Citaten van Kierkegaard en Emerson over wandelen

‘Verlies vooral niet je plezier in wandelen. Ik loop mezelf elke dag tot een staat van welbevinden, weg van elke ziekte; ik ben al lopend tot mijn beste gedachten gekomen en ik ken geen gedachte zo bedrukkend of men kan er wel van weglopen (..) maar hoe meer men stilzit, hoe sneller men zich ziek gaat voelen. (..) Dus als men gewoon blijft lopen, komt alles vanzelf in orde.’

Sören Kierkegaard

‘De geciviliseerde mens is in staat om een bus te bouwen, maar heeft het gebruik van zijn voeten verloren.’

Ralph Waldo Emerson

‘De natuur zegt, gij zult de lucht hebben, schaats, zwem, wandel, rijd paard en ren. Wanneer je jouw schoenen hebt versleten, dan heeft de kracht van de schoenzool zich verplaatst naar de vezels van je lichaam. Ik meet je gezondheid dan ook af aan het aantal schoenen, hoeden en kleren dat je hebt versleten. De rijkste man is hij die bij zijn schoenmaker in het krijt staat.’

Ralph Waldo Emerson

Start cursus: Riding the wild horse

Wat wil ik nou echt?dertigersdilemma, wat wil ik nou echt?

Iedereen wil iets voorstellen, iemand zijn, herkend worden. Dan helpt het carrière te maken, naar de juiste feestjes te gaan en de mooiste partner te hebben. En daarnaast een cool leven te leiden en ook nog veel echte vrienden te hebben. Ambitieuze doelen. ‘t Is even doorbijten maar dan heb je ook wat in handen: een gelukkig en compleet leven.

In deze cursus neemt filosoof Thijs Sins je mee in de spanning tussen de echte en de bedachte wereld. Wie is eigenlijk je raadgever in het stellen van je doelen in je leven? Is dat de echte ik of de bedachte ik? Is dit, om met Freuds bril te kijken, het ego of het es? Wie is bij jou de baas in het maken van keuzes? Ben jij de ruiter of het paard?

Deze cursus richt zich op het ontstaan van de idee van het individu sinds de Verlichting en is een verkenning van de betekenis van authentiek handelen. Hoe kun je ontsnappen aan de waan van de dag en keuzes maken die dicht bij jezelf staan?

Met de combinatie van zowel denken als doen kun je ondervinden wat het betekent om intuïtief te handelen. En hoe je kunt luisteren naar de signalen van je onbewuste -of om ze gewoon te negeren. Deze cursus geeft je het gereedschap voor een doeltreffender leven.

Lees verder..

Filosofie cursus – All you need is love?

Filosofie Cursus Liefde

Liefde als rode draad.

Waren Lennon en McCartney weer eens stoned, of waren ze werkelijk wat op het spoor? Welke richting moet ik kiezen? Heb ik een gezonde relatie? Hoe word ik gelukkig? Deze problemen zijn van alle tijden en binnen de filosofie raakt men er niet over uitgepraat. Oude filosofen als Plato, Augustinus en Rousseau zijn nog verrassend actueel. Zij brengen liefde in verband met levensvragen die jou vandaag de dag bezig houden.

Binnen de cursus All you need is love? komen deze vragen aan bod door theorie over verlangens, liefde en geluk op een verfrissende manier te combineren met praktijkvoorbeelden en oefeningen. We dagen je uit om over je leven na te denken, zodat jij gewapend met de beste antwoorden de toekomst tegemoet kan zien.

Lees verder..

 

Het Lowlands gedachte-experiment

Het Lowlands gedachte-experiment

Lezing door Thijs gegeven op 13 april 2013 bij de discussiebijeenkomst Broedplaatsen en Waardecreatie.

Thijs Sins op TransVormers debat over waardecreatie en leegstand

Thijs Sins op TransVormers debat over waardecreatie en leegstand

Bij filosofie zullen jullie vast denken dat wij filosofen maar eindeloos nadenken over van alles en nog wat, een beetje uit het raam turen en … dat is ook zo. Maar vandaag zal ik jullie laten zien dat die gedachten ook tot hele goede inzichten kunnen leiden die ook in de dagelijkse praktijk voor iedereen verhelderend kunnen zijn. Neem nou dit mooie Volkskrantgebouw waar we ons nu in bevinden. Zoals jullie weten heeft dit lege gebouw zich in enkele jaren weten te vormen tot een bijzondere plek met een bijzondere status en een bijzondere waarde voor Amsterdam en haar Amsterdammers. Maar toch, eigenlijk is het ook maar gewoon een gebouw. Niets meer dan een stel muren met een dak erop en wat praktische liften erin. Zo zijn er zoveel, maar wat maakt dit gebouw nou zo bijzonder? Waarom vinden we het zo erg als dit gebouw jaren lang leeg zou staan? Waarom gaat het ons allemaal zo aan het hart en zijn we zo blij dat dit gebouw tegenwoordig zo goed gebruikt wordt? Door met jullie een klein gedachte-experiment te doen hoop ik onze onbewuste emoties voor dit gebouw vandaag voor jullie te verduidelijken.

Voor het gedachte-experiment wil ik jullie graag even meenemen naar het prachtige festival Lowlands. Helaas niet echt, want zoals gewoonlijk is het natuurlijk weer eens veel te vroeg lang en breed uitverkocht, maar toch. Stel je gewoon eens voor dat je straks in augustus één van die gelukkigen bent die met een sloeberig tentje en een winkelwagen vol knakworst en bier het campingterrein opploetert.

Het is donderdagochtend en je bent lekker vroeg. Na een helse reis ben je drie keer bijna out gegaan in veel te lange rijen, maar dan toch ligt daar eindelijk een prachtig weids open grasveld voor je waar iedereen waar hij maar wilt zijn tentje op mag gooien. Een ongerept campingparadijs, en op dat moment is het hele grasveld nog van iedereen. Elke uithoek, elke greppel, elke schaduw, iedereen heeft even veel recht op de ruimte. Iedereen is gelijk, want hier geldt alleen maar de simpele wet: “wie het eerst komt wie het eerst maalt”. De campingwereld ligt aan je voeten en dolgelukkig gooi je je tentje neer op die perfecte plek, niet te dicht bij de 24-uurstent maar ook weer niet te ver van de wc’s en de Hema-campingwinkel. Jij en je vrienden hebben met veel pijn en moeite het Lowlandscamping-utopia gevonden, maar dan gebeurt er opeens iets vreemds.

Terwijl jij je eerste biertje opentrekt, zie je dat een andere bezoeker bij jou in de buurt zijn tentje opzet en vervolgens vol overtuiging allemaal paaltjes in de grond begint te slaan. Hij knoopt er een ongelofelijke hoeveelheid slingers omheen en daarmee zet hij wel 50 vierkante meter van het campingterrein af. Natuurlijk, het gebeurt wel vaker dat mensen een plekje vrijhouden voor vrienden, maar deze gast pakt het wel heel serieus aan. Met bordjes verzoekt hij iedereen om dit plekje heel even vrij te houden, en vooruit. Lowlandsgasten zijn over het algemeen ook de kwaadste niet en voor deze ene keer laten ze hem zijn kansloze gangetje maar gaan. En zo gaat de eerste nacht voorbij terwijl er met de minuut meer campinggasten het terrein op strompelen.

De volgende ochtend staat de camping zoals gewoonlijk weer eens bommetje vol. Nergens is meer een plekje te bemachtigen en de hordes Lowlandsbezoekers blijven onverminderd toestromen. Elke vierkante meter wordt benut en de tentjes staan weer eens strak tegen elkaar aangespannen. Je kunt geen meter lopen zonder pijnlijk onderuit te gaan over een scheerlijn of de zijflap van een partytent, maar meneer met zijn afgezette stukje grond trekt zich hier helemaal niets van aan. Hij staat nog steeds in zijn eentje in zijn asociale eilandje van ruimte. Er wordt steeds meer aanspraak gemaakt op zijn stukje grond. De spanningen lopen op, en dan is het natuurlijk de vraag: wat zal er gebeuren?

Inderdaad. Rond vrijdagmiddag beginnen mensen steeds meer zijn richting op te kijken en te wijzen. Langzaam lopen de gemoederen op en hier en daar wordt er al voorzichtig een luchtbedje over zijn omheining gegooid. Een enkele dappere pionier weet zelfs zijn Quechua-tentje ondersteboven in een hoek van zijn omheining te mikken. Hoe meer mensen beginnen in te zien dat het eigenlijk volkomen belachelijk is dat hij zoveel ruimte voor zichzelf opeist, hoe meer mensen openlijk aanspraak willen maken op het stukje grond. Mensen pikken het niet langer en eisen toegang tot het stukje grond, dat gisteren rond deze tijd nog niets meer dan een onvertrapt stukje niemandsland was. En dan loopt het uit de hand.

Op het moment dat mensen zijn paaltjes uit de grond beginnen te rukken en een groot deel van zijn slingers in de fik aan het steken zijn wordt de man boos en blijkt hij zijn plek zelfs met geweld te willen verdedigen. Woest zwaait hij met zijn luchtbedpomp om zich heen om uit alle macht de invasie tegen te houden, maar tegen zoveel wanhopige Lowlandsgasten is hij gewoon niet opgewassen. Het loopt inderdaad uit op geweld, ten koste van de claimende man. De man komt in een hele nare en pijnlijke situatie terecht met een rondslingerende luchtpomp, veel paaltjes op ongewenste plekken en een lynchpartij die dankzij de vrolijke slingers toch net wat minder grof lijkt dan we doorgaans van lynchpartijtjes gewend zijn. Mensen pikken het gewoon niet lang als mensen tussen alle drukte ruimte claimen zonder er zichtbaar gebruik van te maken. Het duurt misschien even, maar vroeg of laat zul je toch echt met lege handen en grof geweld van het campingterrein afgeschopt worden.

Ik heb dit gedachte experiment ontleend aan Jean-Jacques Rousseau die 250 jaar geleden al verkondigde dat de aarde van niemand is en de vruchten van de aarde van iedereen. Dat de mens verloren zou zijn op het moment dat iemand de eerste paal in de grond sloeg en uitriep;  ‘Dit is van mij!’.

Rousseau legt uit dat ongelijkheid tussen mensen ontstaat door onder meer eigendomsclaims op land. Het gaat daarbij om het verlies van zelfvoorzienendheid. Men wordt in de meer geciviliseerde omgeving steeds afhankelijker van anderen in zijn levensonderhoud, afhankelijker van mensen die wel grond bezitten. Deze afhankelijkheid is een vorm van onvrijheid die een oorspronkelijke mens in de natuurstaat niet kent. Denk aan de nobele wilden van Afrika en Noord Amerika uit zijn tijd.

Maar goed, we kunnen niet terug in de tijd en de vooruitgang ongedaan maken. We moeten vooruit. John Locke is een filosoof die hiervoor een oplossing heeft en juist het eigendom en bezit verdedigt. Hij doet dit in de 17e eeuw om Engeland te beschermen tegen de willekeurige toe-eigening die de monarchie zichzelf toestond.

Locke ontleende uit de oorspronkelijke natuurstaat de natuurlijke rechten van ieder persoon:
behoudt van leven, vrijheid, gezondheid en goederen. Deze rechten werden ontleend aan het zelfbehoud van de mens, men heeft ze nodig om te kunnen overleven.

Het eigendomsrecht op land wat hieruit voortvloeit ontstaat volgens Locke door de natuur of de grond te bewerken. Daarbij wordt het begrensd doordat ieder ander zelfde recht heeft om door bewerking een stuk grond toe te eigenen.

Hij stelt echter wel de conditie bij dit eigendomsrecht dat men het stuk grond ook moet bewerken en  productief moet laten zijn. Daarnaast stelt hij de condities dat men genoeg en net zo goed over dient te laten voor een ander en dat men niet meer neemt dan hij/zij kan gebruiken (niets verspillen).

Goed, wat is hier nu allemaal aan de hand? Waarom vertel ik jullie hier over een hypothetische camping-aso en een festival dat zelfs nog moet beginnen? Waarom betrek ik Rousseaus vertoog over de ongelijkheid hierin en de voorwaarden die Locke stelt aan het eigendom? Jullie voelen hem waarschijnlijk al aankomen, want in onze Amsterdamse stad, met 7,8 miljoen vierkante meter aan leegstaande kantoorruimte, is deze hoogst absurde situatie aan de orde van de dag….

Auteurs: Rein Onlein en Thijs Sins