Categorie archief: Column: Vragen aan jezelf

epictetus

De Stoïcijnen en RET

De Stoïcijnen en RET

Ik kijk graag naar de vele dwarsverbanden tussen uiteenlopende stromingen, historische periodes en vakgebieden. Ook om te laten zien dat er niks nieuws onder de zon is. Hooguit een ander paradigma met een ander idioom. Neem bijvoorbeeld de stoïcijnen, die hadden een levenshouding waar ik fan van ben.

Gemoedsrust

Zij maken een scherp onderscheid tussen zaken waar we wel en niet iets aan veranderen kunnen. En als je dat echt doorgrondt, kan je dat veel gemoedsrust opleveren. Een belangrijke uitspraak van hen is:epictetus

“Mensen lijden niet door de gebeurtenissen, maar door hun meningen over die gebeurtenissen.”

RET

Dat denkbeeld komt integraal terug bij de Rationeel Emotieve Therapie van Albert Ellis, een vorm van cognitieve gedragstherapie. Deze vorm van psychotherapie slaat daarmee terug op de leer van de stoïcijnen. RET therapeuten geven ook aan dat beide stromingen dezelfde grondslag hebben en dat de stoïsche leer hen inspireert. Je zou kunnen zeggen dat deze leer door Ellis is verwerkt in een praktische oefening.

Mijns inziens is het zonde om die twee stromingen uit elkaar te houden omdat het andere vakgebieden zijn. Het is juist van een enorme schoonheid dat psychotherapie en filosofie verband houden met elkaar en in essentie hetzelfde bedoelen.

Modern en antiek, samen versterken ze elkaar op een zeer krachtige manier. Met mijn werk zit ik dan ook op het snijvlak van verschillende disciplines: filosofie, coaching, counseling en psychotherapie. Zodra iets inzicht geeft of zich in de praktijk heeft bewezen dan integreer ik dat in mijn werk.

Teambuilding en work-life-balance

Zo heb ik met succes oefeningen uit de psychotherapie gegeven, tijdens trainingen voor teambuilding en work-life-balance. Hierin levert de combinatie van stoïcijnse theorie met zo’n oefening bij iedereen een inzicht op voor het leven. En dat is wat mij weer inspireert.

Wil je meer weten over hoe filosofie en psychotherapie kunnen zorgen voor een geslaagd leven of een meer harmonieuze samenwerking?

Neem nu contact op met tatkraft filosofie

VOORNAAM*

ACHTERNAAM*

EMAIL*

TELEFOON*

OPMERKING

Gelukkig heden en een toevallig nieuwjaar

Gelukkig heden en een toevallig nieuwjaar

door Thijs Sins

Normaal gesproken wens ik rond deze tijd iedereen een gelukkig nieuwjaar, maar dit jaar vraag ik me af wat daar toch de bedoeling van is. Hetzelfde geldt voor het maken van goede voornemens. Waar is deze traditie van wensen en goede voornemens eigenlijk op gebaseerd? En wat betekent het dan? Ik hink hierbij op twee gedachten. Enerzijds zou je zeggen dat hopen en wensen iets moois is. In onze Joods-Christelijke traditie is de hoop toch een deugd.

Anderzijds kun je je afvragen of het wel zo verstandig is om op betere tijden te hopen?
Het adagium van deze tijd is toch om in het ‘Nu’ te leven? Zo leert het boeddhisme ons dat onze verlangens juist de oorzaak zijn van het lijden. Indien je uitstaande verlangen geen waarheid wordt dan kun je namelijk wel eens gekwetst worden. En ook een filosoof als Sartre stelt dat we ‘zonder hoop moeten leren leven’.

hoopHoop is reëel

Waarom zouden we dus wel of niet moeten hopen? Het positieve kamp wordt onder meer vertegenwoordigd door de Duitse filosoof Ernst Bloch. Hij heeft hier zelfs een boek aan gewijd ‘Het principe van de hoop’. Volgens hem is hoop juist de drijfveer voor alles wat we doen. Ons hele leven staat in het teken van de hoop op een betere toekomst. Zodat we eigenlijk iedere dag beginnen met goede voornemens. Je neemt je voor iets te doen of te laten in de hoop dat het jouw leven ten goede komt. Op deze manier kun je volgens Bloch ook jezelf verwezenlijken door datgene wat je je voorneemt tot realiteit te maken. Je gedrevenheid komt dus voort uit de hoop die je hebt op een betere toekomst en de hoop dat het zal slagen.

Daarbij verbindt Bloch de hoop voor de toekomst ook met het hier en nu. Zelfs in een ideaal dat ver van ons af staat, ligt volgens hem een reële mogelijkheid besloten dat deze wordt verwezenlijkt. Een ideaal geeft een duidelijke richting aan en door deze uit te spreken vel je een oordeel over iets waar je al dan niet tevreden mee bent. Denk maar aan Martin Luther Kings uitspraak ‘I have a dream’.

Hoop als vlucht

Toch zien filosofen als Nietzsche, Sartre en Camus liever dat wij onze hoop laten varen. Voor hen is hopen een manier om ons bestaan te ontkennen. Nietzsche hakt daarbij graag met de botte bijl en stelt dat: “Hoop het kwaadste aller kwaden is, omdat zij de marteling verlengt.” Volgens deze heren vestigen we dus liever onze hoop op een religieus of utopisch ideaal, dan dat we de martelingen van ons bestaan onderkennen en accepteren. Het hopen op iets beters wordt bij deze filosofen gelijk gesteld aan een soort passiviteit waarmee het leven lijdzaam wordt ondergaan.

Zij pleiten liever voor een leven waarin de mens zelf de volledige verantwoordelijkheid draagt. Neem dus het roer in eigen hand en kies zelf je bestaan in plaats van je lot in handen te leggen van de hoop.

Je zult inmiddels begrijpen dat ik mij afvraag of ik er goed aan doe om iedereen een gelukkig nieuwjaar te wensen. Om dit jaar toch niet met lege handen te staan, zou ik een poging willen wagen om de tegenstelling tussen deze twee kampen te verenigen.

Hoop zonder vlucht

Er zijn wat mij betreft twee verschillende soorten hoop die verband houden met hoe je zelf in het leven staat. Je kunt namelijk gemakkelijk vluchten uit de realiteit door je hoop te vestigen op een illusie. Je hoopt op een ideaal dat ver weg staat van je huidige leven, een droom die waarschijnlijk nooit zal komen en eerder op een langdurige teleurstelling zal uitlopen. Dit wordt bedoelt met de ontkenning van je bestaan. Het probleem hiervan is dat je je levensgeluk ontleent aan de hoop op een ideaal, in plaats van gelukkig te kunnen zijn in het hier en nu.

De oplossing vergt een andere houding. Een waarin je de toestand waarin je nu verkeert leert accepteren. Een visie waarbij je de realiteit juist omarmt. Hoe hard of vervelend deze ook mag zijn. Je aanvaardt daarmee jouw lot en dat van de wereld met opgeheven hoofd, je neemt verantwoordelijkheid voor je leven en kiest voor jouw bestaan. Indien je vanuit deze levenshouding leeft, kun je volgens mij wel degelijk de hoop uitspreken op een betere wereld of een beter bestaan. De hoop wordt nu reëler omdat je die uitspreekt vanuit de onderkenning van het hier en nu.

Open houding

Naast het accepteren van je huidige leven lijkt er nog iets nodig te zijn om een wens dichterbij te brengen. Je dient je open te stellen voor nieuwe mogelijkheden die de door jouw uitgesproken hoop in zich dragen. Mogelijkheden of ervaringen die wellicht heel anders zijn dan dat je gewend bent maar desalniettemin overeenstemmen met jouw wens.
Dit werkt uiteraard alleen maar als je die nieuwe ervaringen of mogelijkheden ook kunt zien. De fixatie op één vastomlijnd ideaalbeeld en het ontkennen van je huidige situatie zorgt er voor dat je juist geen mogelijkheden meer ziet. Je ervaart alles dan slechts als een bevestiging van de vervelende positie waarin je denkt te verkeren. Het glas is dan halfleeg.

eindeloze mogelijkhedenWaaier aan mogelijkheden

Probeer dus met een open blik de toekomst tegemoet te treden. Indien we de werkelijkheid opvatten als een proces met voortdurend nieuwe mogelijkheden en niet vasthouden aan één dogmatische richting zonder alternatieven, dan opent zich een waaier van alternatieve mogelijkheden. Waarbij op elk gegeven moment een nieuwe mogelijkheid zich aandient om de hoop op een beter bestaan dichterbij te brengen.

Gewoontedieren als wij zijn, zal het niet eenvoudig zijn om jezelf te accepteren en zo’n open houding te ontwikkelen. Daarom wil ik je het komend jaar toewensen om te midden van je alledaagse routine juist de nieuwe mogelijkheden te zien. Ik hoop dat je open staat voor het toeval en het nieuwe dat iedere plotselinge ontmoeting met zich meebrengt. Om vanuit een gelukkig heden steeds die ervaring te kiezen waarin jouw wensen besloten liggen.

lantaarn wens

Meer passie voor je werk? Het antwoord van een filosoof

Meer passie voor je werk? Het antwoord van een filosoof

door Thijs Sins

Afgelopen maand ben ik gevraagd te spreken over het thema passie voor je werk. Op het eerste gezicht lijkt passie een beetje zo’n modewoord waardoor zelfs het meest geestdodende werk nu in volledige vervoering dient te worden uitgevoerd.

Daar zit dus meteen de kern van het probleem, saai en routineus werk doe je helemaal niet omdat je daar gepassioneerd over bent. Dat doe je gewoon om brood op de plank te krijgen. Of om met Maslov te spreken, dat doe je om in een aantal basisbehoeften te voorzien. Maar wat gebeurt er als je daarin wonderwel geslaagd bent? Dan ontstaan er andere behoeften in je leven, zoals die aan erkenning, zelfrespect en persoonlijke ontwikkeling. Passie voor je werk is dus eigenlijk een luxeprobleem, maar tegelijk zeer reëel in onze welvarende samenleving.

neem jij die sprong

Gevaar

Verder schuilt er ook een zeker gevaar in modeverschijnselen.Het werkt namelijk kopieergedrag in de hand, waardoor iedereen zich ineens geroepen voelt om zijn of haar passie te gaan volgen. Gewapend met geringe zelfkennis of zelfacceptatie kun je dan ineens iemand anders’ passie gaan najagen.

Om dan toch in die behoefte aan groei en ontwikkeling te voorzien zou je die passie ook eerst  eens kunnen testen naast je huidige werk. Binnen je huidige baan het heft in eigen hand nemen, meer voor jezelf opkomen en uitdagender werk eisen.

Voordeel

Uiteraard heeft iemand die zijn werk met liefde doet daar ook voordeel bij. Als je instrinsiek gemotiveerd bent voor je werk, zal het je makkelijker afgaan, wordt je eigenwaarde vergroot en blijf je uitgedaagd.

Of zoals Confucius stelde “kies een baan waarvan je houdt en je zult nooit in je leven meer een dag hoeven werken.” Dat was blijkbaar in het oude China ook al aan de hand, dus dat is niets nieuws onder de zon.

Wat zit erachter?

Er steekt dus wellicht meer achter deze hype. Zo is met de komst van de moderniteit ook onze levenshouding veranderd. Wij zijn dankzij de Verlichting en het wegvallen van de kerk ongelooflijk vrij geworden. Niet de kerk of de traditie bepaalt, maar wíj bepalen zelf hoe we ons leven willen indelen. Deze bestaansvrijheid geeft ons tegelijk ook een enorme verantwoordelijkheid. Juist die traditionele waarden zorgden voor houvast en richting. Zij gaven betekenis aan het leven op een manier die ons eigen bestaan oversteeg. Dus zullen we met onze verworven vrijheid nu op zoek moeten naar onze eigen morele identiteit.do what you love

Anders gezegd, het zoeken naar een passie voor je werk gaat veel verder dan werk. Het gaat er om zin en betekenis te geven aan je bestaan, jezelf een morele identiteit te verwerven met eigen waarden. Zodat je kan ontkomen aan de nihilistische leegte die zich sluipend van onze samenleving meester heeft gemaakt.

Hoe doe je dat?

Belangrijk om te beseffen is dat het om jouw gehele levenshouding gaat. Je zult dus je persoonlijkheid moeten leren doorzien en daar ook actief richting aan moeten gaan geven. Zelf achter het stuur kruipen van dit gevaarte en daarmee jouw morele identiteit scheppen. Zodat je je leven en werk zodanig kan inrichten dat ze hierop aansluiten.

Om richting te vinden zullen velen het contact met zichzelf moeten herstellen. Als het gaat om echte keuzes in het leven mag je vertrouwen op je intuïtie. Je verstand mag dan vervolgens de realiteitswaarde aangeven. Waarbij de mate van zelfacceptatie je nog behoorlijk in de weg kan zitten.

Dat maakt ook dat echte keuzes in je leven vaak lastig of zelf pijnlijk zijn. Er lijkt veel op het spel te staan en je kan weerstand ondervinden. Laat je in dat geval inspireren door de fameuze woorden van Ralph Waldo Emerson. “Volg niet de gebaande paden. Maar ga daar waar geen pad bestaat en laat een spoor na.”

Waar het op neer komt is dat meer passie voor je werk voortkomt uit een natuurlijke behoefte aan ontplooiing en persoonlijke groei. Daarvoor is voldoende zelfkennis en zelfacceptatie vereist zodat die gedrevenheid zich ook in alle facetten van je leven kan laten zien. Je zult jezelf moeten leren doorgronden, jezelf werkelijk leren accepteren en leren varen op je intuïtie. Daarbij zal je in deze postmoderne samenleving op zoek moeten gaan naar waarden die jouw bestaan overstijgen. Ten slotte zal je aan dit alles een invulling moeten geven in je leven en dat vereist moed, zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen.

De uitdaging aangaan

Wil je deze uitdaging nu aangaan met mijn hulp? Dat kan al in 1 weekend. Laat je gegevens achter en ik neem contact met je op.

Ervaring coaching

“Het belangrijkste resultaat van de sessies is opluchting en rust. Ik denk dat het positieve resultaat van de sessies dan ook een langdurig effect heeft.”

Esther van Breemen – Amsterdam

Ervaring weekend

“Riding the wild horse” geeft een enorme boost energie ! Deze ´bootcamp´ kan ik iedereen van harte aanbevelen die voor een beslissende keuze staat of in een impasse terecht is gekomen in zijn/haar leven. Als je antwoord wil krijgen op de vraag ´Wat nu?´ zal je deze vraag hier op kunnen lossen. Doen dus!”

M. Wiedijk – Amsterdam

Vrijblijvende afspraak maken of  meer informatie?

VOORNAAM*

ACHTERNAAM*

EMAIL*

TELEFOON*

OPMERKING

Vragen aan jezelf: hoe bereid je jongeren voor op het leven?

Vragen aan jezelf: hoe bereid je jongeren voor op het leven?

door Thijs Sins

Tijdens een heerlijke discussieavond op de Nieuwmarkt mondde het gesprek uit in eensgezindheid toen het over onderwijs ging. Daarop las ik zondag het interview met René Gude in NRCnext, hij pleit voor de invoering van filosofie op alle middelbare scholen. Twee dagen later kreeg ik het redactio360 magazine onderwijsneel commentaar van Katrien Gottlieb – 360 magazine – onder mijn neus geduwd, zij stelt in haar magazine het Amerikaanse onderwijssysteem aan de kaak; “Topuniversiteiten kweken daar vooral hele slimme, maar tegelijk wereldvreemde, angstige technocraten.

Nadat ik dinsdagochtend op de voorpagina van de Volkskrant las dat Asscher het onderwijssysteem creatiever zou willen maken, was de cirkel rond: wij moderne mensen lijken steeds minder te weten waar het leven nu echt om draait. Sterker nog, onze gehele maatschappij werkt vervreemding steeds meer in de hand. Dat begint al met ons onderwijssysteem, dat zich volkomen heeft gericht op de positie in de arbeidsmarkt en niet op het afleveren van zelfbewuste jongeren.

antidepressiva of zelfkennisVandaar dat ik mezelf afvraag, hoe bereid je jongeren voor op het leven in deze maatschappij? Anders gezegd, hoe voorkom je terugkerende welvaartsproblemen als: burn-out, keuzestress, faalangst en depressiviteit. Mijns inziens begint dat bij de begeleiding van scholieren en jongvolwassenen in het maken van levenskeuzes.

Feitjes leren

Het huidige systeem is vooral gericht op de verwerving van kennis. Maar in mindere mate op hoe je die kennis op je eigen leven zou kunnen toepassen. Waar het om draait is dat jongeren volgestampt worden met modulaire kennis, maar wat ze niet leren, is waarom ze al die feitjes leren. Laat staan dat ze leren wat er überhaupt voor hen belangrijk is in het leven. Van de romein Seneca leerden we al dat iemand die veel feitenkennis heeft, niet per definitie een gelukkiger mens is.

De noodzaak hiervoor valt samen met onze moderne tijd. Nu ideologie en religie niet langer als moreel kompas gelden, hebben mensen behoefte aan een richtinggevend perspectief op het leven. Bij voorkeur eentje die mensen niet in de handen drijft van extremisme of populisme.

In onze huidige liberale samenleving bestaat een overvloed aan keuzes. Dat geeft een enorme verantwoordelijkheid om te slagen in het leven. Ben je niet gelukkig, dan is het je eigen schuld. Ik heb gemerkt: dat is een behoorlijke opgave voor een filosoof, laat staan voor een scholier van 16. Waarom niet wat hulp bieden bij deze ontwikkeling?

Zelfkennis

Je zult scholieren en studenten daarom moeten leren eigen morele keuzes te maken, eenmaal behept met die gave zullen zij andere eisen stellen aan de wereld waarin zij leven en worden de uitwassen van ons huidige systeem als vanzelf gemarginaliseerd.

Hart HoofdIk pleit dan ook voor een vorm van begeleiding op de middelbare school op het gebied van morele vaardigheden, zelfkennis en identiteit. Misschien denk je: zit een kind, dat net de eerste stappen richting het volwassen leven zet, te wachten op zelfreflectie?

Jazeker. Er wordt immers wel verwacht dat ze een bepaald vakkenpakket kiezen, waarmee de vervolgopleiding wordt afgebakend. Daarna komt je studiekeuze, waar tegenwoordig ook geen foutmarge meer in mag zitten, studeren moet immers efficiënter. Deze wordt doorgejakkerd om vervolgens zo snel mogelijk klaar te zijn voor de arbeidsmarkt. Competitief en gedreven, ja! Maar ook doelloos, onzeker en een grote kans op burn-out en depressie. Er is ze namelijk nooit geleerd wat het betekent om zichzelf te zijn, een eigen moraliteit te ontwikkelen of waar het om draait in het leven.

Tot besluit, geen woorden maar daden. Ik wil een oproep doen aan alle mensen die betrokken zijn bij het onderwijs. Wil jij je hard maken voor deze zaak? Laat het mij weten.

Thijs Sins, Amsterdam

Bronnen:
–          Volkskrant, 30 september 2014; Asscher: robot bedreigt veel banen.
–          NRC Next, zaterdag 27 september 2014; Interview met René Gude.
–          Stuur uw kind niet naar Harvard (of Yale, of Stanford), William Deresiewizc, 360 magazine jaargang 3, nummer 64.

VOORNAAM*

ACHTERNAAM*

EMAIL*

TELEFOON*

OPMERKING

Dertigersdilemma

Vragen aan jezelf: Wat is het dertigersdilemma?

Vragen aan jezelf: Wat is het dertigersdilemma?

Je bent hoog opgeleid. Hebt een succesvolle carrière. Je woont in een mooi appartement in Amsterdam. Je hebt lieve vrienden en alles in je leven is goed geregeld. Eigenlijk zou je helemaal niet ontevreden mogen zijn, maar toch knaagt er iets en ben je niet gelukkig. Ik denk dat ik deze vraag kan beantwoorden omdat ik zelf ervaringsdeskundige ben op het gebied van het dertigersdilemma. Daarnaast heb ik met mijn filosofische praktijk voldoende ervaring als counselor/coach op het gebied van dit soort levensvragen.

Het dertigersdilemmaDertigersdilemma

Het probleem van het dertigersdilemma betekent dat je op een keerpunt bent gekomen in je leven. Tot nu toe was je gelukkig omdat je jouw identiteit kon ontlenen aan wat anderen van je vonden. Zolang je aan de verwachtingen en wensen van de buitenwereld voldeed, oogstte je lof en dat maakte je gelukkig. Je deed een studie waar je ouders trots op waren. Je wist vervolgens een goede baan te bemachtigen waaraan je een zekere status kon ontlenen bij je vrienden. Maar dan. Nu echter ben je op een punt aangekomen in je leven waarop je merkt dat dit een doodlopende weg is. Want je hebt nu toch aan alle voorwaarden voldaan? Je hebt nu toch alles bereikt waarvan je dacht dat je daar gelukkig van zou worden. Je hebt precies gedaan wat er van je verwacht werd. Hoe kan het dan zijn dat je nu niet gelukkig bent?

Wat mist er dan in hemelsnaam?

Wat er ontbreekt, is dat je zelf aan het roer moet gaan staan en sturing moet gaan geven aan je leven. Je kunt niet meer vertrouwen op wat anderen vinden dat jij zou moeten doen. Betekenis geven aan je leven, dat kunnen anderen niet voor jou doen. Zodoende kom je er nu langzaam achter dat je er alleen voor staat bij belangrijke keuzes. Het is niet aan anderen om jou gelukkig te maken. Die verantwoordelijkheid draag je helemaal zelf. Alleen jij hebt die mogelijkheid om je leven dusdanig in te richten dat het passend is. Jij bent de enige met die sleutel.

Zin en betekenis

Maar waarom is zin en betekenis geven aan je leven dan zo belangrijk? Wanneer je keuzes maakt die echt bij jou passen, bijvoorbeeld qua baan of carrière, dan zal je merken dat het je goed af gaat. Dat er een wisselwerking ontstaat tussen jou en hetgeen je gekozen hebt. Dat je doeltreffender keuzes maakt en dat je ook makkelijker je doelen realiseert. Je zult merken dat dingen meer vanzelf gaan, dat je meer in een flow komt. Je ervaart dat je meer gewaardeerd wordt om wie je bent en dat je lekkerder in je vel zit. Al deze positieve elementen dragen bij aan een zin- en betekenisvol leven. Daarmee is het dertigersdilemma vooral niet een vervelende existentiële crisis, maar juist een enorme kans. Als je het serieus neemt heb je kans op een veel rijker en gelukkiger leven.

Wie ben ik? wie ben ik

Als dit besef is doorgedrongen dient de vraag zich aan; Wat maakt mij gelukkig? Hoe kan ik zin en betekenis geven aan mijn leven? Welke keuze moet ik maken? En bovendien, als ik veel van mijn keuzes niet zelf heb gemaakt; Wie ben ik eigenlijk echt? Om daarachter te komen zal je aan reflectie moeten gaan doen. Zelfreflectie, een dialoog met een expert en goede gesprekken met je partner zijn hierbij essentieel. In mijn eigen praktijk stimuleer ik mensen door middel van gesprekken, oefeningen en teksten om zichzelf beter te leren doorzien.Daarnaast probeer ik ze te leren hoe je authentieke keuzes kunt maken.

Gelukkiger leven

Maar of je nu mijn hulp gebruikt, of die van een andere expert. Het uitgangspunt blijft dat je voldoende zelfkennis dient te verwerven om keuzes te kunnen maken die dicht bij jezelf staan. Zodat je deze enorme kans op een meer vervullend en gelukkiger leven met beide handen aangrijpt.

Lees meer over mijn aanpak in 1 weekend…