Auteursarchief: Willemijn van den Geest

Hoe word je een Stoïcijn?

Stel, de wereld wordt overvallen door een pandemie. Iedereen moet binnen blijven. Er is veel angst, veel onzekerheid. Hoe lang gaat dit duren? Worden we allemaal ziek? Angstvallig volgen we de maatregelen op en blijven weken, maanden binnen.

Het zou voor een Stoïcijn zo een test case kunnen zijn, maar ons gebeurde het de afgelopen tijd echt. Wat kunnen we in deze situatie nu leren van de Stoïcijnen? En hoe word je een Stoïcijn? Thijs Sins legde dat laatst uit in een van zijn webinars.

Hij schetste drie gevallen. De eerste is een persoon die zich zorgen maakt over corona. De tweede is een persoon met spreekangst. De derde persoon is iemand die ’s nachts wakker ligt van stress op het werk. En het mooie is: voor al deze personen hebben de Stoïcijnen een remedie!

Stoïcijn zijn

Maar wat is Stoïcisme nu eigenlijk? Kort gezegd is het Stoïcisme een filosofische stroming die de nadruk legt op de zaken waar we wél controle over hebben in ons leven. En dat zijn volgens de Stoïcijnen onze gedachten. Waar we geen controle over kunnen hebben? Alles daarbuiten. In het geval van de corona-angst betekent dat dus dat een Stoïcijn zegt: wij hebben geen invloed op dit virus. Wij hebben alleen invloed op de manier waarop we daarop reageren. Focus je dus op je geest, ga aan de slag met die angst zelf, in plaats van je erdoor laten mee te slepen.

Want zo is het volgens de Stoïcijnen: geluk ontstaat wanneer we erin slagen ons emotioneel niet meer te laten meeslepen door wat er om ons heen gebeurt, de dingen waar we geen invloed op hebben. Zo is het ook voor degene die last heeft van spreekangst. Volgens een Stoïcijn zou de focus moeten liggen op die angst zelf. We hebben namelijk geen enkele invloed op het publiek, geen invloed op wat zij van ons vinden. Angst daarvoor is dus zinloos. Focus je op de materie die je wilt gaan vertellen, daar moet je energie naartoe.

Wakker liggen van je werk

Nachtbraker vanwege de stress op je werk? Ook zinloos, stelt de Stoïcijn. Het heeft allemaal te maken met het willen uitoefenen van controle op zaken die niet te controleren zijn. Om succesvol te zijn op je werk ben je waarschijnlijk afhankelijk van anderen. Dingen die in de toekomst liggen, zouden inderdaad mis kunnen gaan. Maar heb je daar controle over? Nee!

Wees gelukkig

Wees gelukkig betekent volgens de Stoïcijn ‘wees vrij’. Geluk komt daarom volgens hen voort uit deugd en niet uit genot. Deugdzaam handelen is ethisch handelen. Die dingen doen die van zichzelf al goed zijn. Het geluk zal daar automatisch uit volgen. Genot is tijdelijk. Niet structureel. Niet duurzaam. Succes, rijkdom en bekendheid: het is voor de Stoïcijn niet belangrijk.

Dat is een mooie taak dus voor deze corona-periode. Vecht niet met de maatregelen of met de angst, maar kijk eens of jij gelukkig kunt worden met minder. Kun je gelukkig zijn zonder naar allerlei feestjes te gaan en zonder allerlei leuke dingen te doen? Kun je gelukkig worden van tijd thuis doorbrengen met je familie of gezin? Dit is jouw ultieme kans om dat uit te vinden!

Mijn oplossing

En onthoud, het gaat om het aanpassen van je denkbeelden: niet corona maar de gedachten over corona maken ongelukkig. En jouw gedachten, dat zijn zaken die binnen jouw bereik liggen. De oplossing die ik hierbij gebruik is het aanpakken van deze gedachten met gerichte oefeningen en gesprekken. Want die gedachten en denkbeelden, daar heb je dus wél invloed op! Veel succes!

Bekijk hier het webinar terug over de Stoicijnen

Tijdens de lockdown

Bij Thijs thuis

In de vorige nieuwsbrief nodigde ik jullie uit om eens stil te staan en te bezinnen. Dat heb ik de afgelopen tijd ook gedaan. Ik heb gemerkt dat het thuis zijn veel meer rust heeft gebracht. We slapen ’s ochtends wat langer, en hebben in de ochtend geen haast om naar school te gaan. Daardoor is er rust en ruimte voor andere dingen ontstaan zoals bijvoorbeeld sporten, koken en zelf dingen maken.

Ik heb laatst zelf pizzadeeg gemaakt voor een plaatpizza, super lekker! Er is zogezegd, een mooie ‘work-life-balance’ ontstaan de afgelopen weken, die graag vast zou willen houden.

Hoe zag een dag tijdens de lockdown in Huize Sins eruit?

’s Ochtends deden de kinderen hun schoolwerk. Dit ging online, via YouTube, en rekenen en taal gingen via een app. Dat ging best goed vond ik. Mooi om te zien dat er vormen bestaan waarin dit kan. Als ouder moet je er natuurlijk wel bij helpen. En dan is het de kunst dat je er soort van coachend bij aanwezig blijft en ondersteuning geeft waar dat nodig is. Dat was in het begin even aftasten. Dan waren we meer geneigd om andere dingen ernaast te doen en dan liep het finaal mis. Het is essentieel dat je erbij blijft en de kinderen op weg helpt.

Hoe is dat voor jullie?

Ik vind het mooi om te ervaren dat het dus de kunst blijkt om echt de keuze te maken: ik ben er voor mijn kinderen en ik ga nu even zelf geen andere dingen doen. De focus moet dus helemaal op hen liggen. Zodra je iets anders gaat doen bestaat de kans dat de kinderen gefrustreerd raken en je er te laat bij bent. Het gaat dus over het verdelen van aandacht en het stellen van prioriteiten. Dat gaat heel makkelijk mis. Je ziet dat ouders nu leraar of coach moeten zijn voor hun kind. Je kunt niet meer weglopen voor je verantwoordelijkheden. Dat is best even schakelen, maar ook mooi.

Wat verandert er?

Het contact met kinderen is intensiever. Als ouder heb je nu meer de verantwoordelijkheid om je kinderen te bevestigen in dingen, bijvoorbeeld dat het oké is om fouten te maken. Kinderen zijn vaak bang dat ze het niet goed doen. De oplossing daarvoor is dat de aandacht echt bij hen ligt. En dat je daar duidelijke afspraken over maakt. Daarom kiezen we bijvoorbeeld voor school in de ochtend want dan is iedereen nog fris en energiek. Verder zijn we ook niet te streng. Het is een lastige tijd voor iedereen. En kinderen hebben nu eenmaal begeleiding nodig. Software heeft geen empathie. En als je een fout maakt kom je niet verder in het programma. Een programma zegt dan niet ´dat geeft niets´, of zo. Daarvoor ben je dus als ouders aanwezig.

Met elkaar zijn is ook naar elkaar toegroeien. Zo zijn we samen verantwoordelijk voor de opvoeding. Het lukt om thuis meer dingen op te pakken met elkaar: eten koken of samen dingen knutselen, samen tekenen. Of samen wandelen of fietsen. We hebben meer tijd en meer echt contact. Wat ik ook mooi vind: het biedt meer ruimte voor toevalligheid, dingen die zich op dat moment voordoen. Toevallige ontmoetingen, een beetje spontaniteit. Er moet nu veel minder, dus je zit veel minder in dat rigide systeem. Doordat andere dingen wegvallen komt er meer ruimte voor spontane dingen. Ik zou willen proberen dat vast te houden. En ik realiseer me: misschien heb ik mijn sociale leven te druk ingericht. Een mooie ontdekking, dat toevallige. Dat houd ik erin, die rust.

Zo was de afgelopen tijd dus ook een leerzame tijd?

Absoluut. Een mooi moment voor bezinning: nu je geen verplichtingen meer hebt kun je beter stilstaan, reflecteren op je leven. Wat vind je nu eigenlijk belangrijk? Je kunt nu gestructureerd reflecteren en onderzoeken. En kijken of je met meer zelfkennis betere keuzes kunt gaan maken. Het ontdekken van datgene wat nu echt belangrijk is voor jou. Voor mij persoonlijk is dat dus echte aandacht voor elkaar, rust creëren. En ook spontaniteit door rust in verplichtingen. Dat betekent ook evenwicht in de dag. Werken, koken, sporten: het kan nu allemaal op één dag. Eerst moest dat allemaal heel streng. Dit kan dus eigenlijk veel losser! En ook: ruimte maken voor jezelf. Voor het post-corona tijdperk: probeer datgene wat je nu waardevol vindt vast te houden. Meer rust, meer aandacht. Met je kinderen spelen, naar buiten toe. Meer evenwicht in je dag, betekent ook meer balans in je werk.

Wat houdt jou momenteel bezig bij Tatkraft?

Momenteel ben ik bezig met het omzetten van de ervaringen die ik opdoe in trainingen en coaching, in een digitale variant, een online training. Dat is best een uitdaging, want een online training moet glashelder zijn, mensen moeten er in hun eentje doorheen kunnen. Dat betekent dat ik een vertaalslag moet maken van de groepstraining die ik heb, naar concrete online oefeningen waar mensen zelf thuis mee aan de slag kunnen.

Daarnaast ben ik ook bezig met het helpen van mensen door coachingsgesprekken. Dit doe ik onder andere met behulp van een geleide meditatie. Het mooie daarvan is dat je mensen eerst tot rust kunt brengen, door middel van een ademhalingsoefening. Daarna kun je werken met de kracht van verbeelding. Er zijn verschillende imaginatieoefeningen die kunnen inwerken op je geest. Met zo’n oefening ben je in staat een mentaal probleem of een dilemma op te lossen door je bijvoorbeeld een bepaalde situatie in te beelden.

Kun je uitleggen hoe zo’n oefening in zijn werk gaat?

Een voorbeeld ervan is dat je in je verbeelding in gesprek gaat met een persoon die symbool staat voor de gedachtes waar je last van hebt. Als je samen met die persoon tot een oplossing kunt komen, zie je vaak dat de gedachtes ook opgelost worden.

Stel bijvoorbeeld dat je een heel dominante vader hebt, bij wie je nooit iets goed kon doen. Je zou daar in zo’n oefening dan mee in gesprek gaan en dan zou je samen tot een oplossing kunnen komen. Je zou er door middel van het gesprek bijvoorbeeld achter kunnen komen dat die vader het beste met je voor had of misschien begin je te begrijpen waar zijn gedrag vandaan komt. Het komen tot een consensus, het toelaten van empathie en compassie naar de ander en naar jezelf stelt mensen in staat om zichzelf en de ander te vergeven. Zo krijgen ze meer vat op de dingen die hen soms dwarszitten. Dat brengt rust en geeft zelfvertrouwen waar je dat misschien eerder niet had. Het lost in feite een belemmerende overtuiging die je had, op.

Waar is deze oefening op gebaseerd?

Dit is een Hawaïaans ritueel van vergeving, genaamd Ho’o Pono Pono. Het is een proces van het loslaten van negatieve energie in jezelf om de invloed van positieve gedachten, woorden en daden te verwelkomen. Het is inmiddels opgepikt door verschillende trainers en coaches van over de hele wereld. Omdat er daadwerkelijk iets gebeurt, een bizar principe eigenlijk. De essentie is misschien wel dat je, doordat je de ander en jezelf vergeving schenkt, daadwerkelijk iets oplost.

Hoe gaat de digitale training eruit zien?

Ik probeer te bereiken dat mensen van begin tot eind wordt meegenomen door het doen van de oefeningen. Als het ware wil ik mensen aan de hand nemen van punt a naar punt b. Het doel is het oplossen van iets waar je last van hebt. Die verandering zit hem in het wegnemen van overtuigingen, emoties en gedachten die jou in het dagelijks leven belemmeren.

Kun je wat meer vertellen over belemmerende overtuigingen?

Iedereen heeft hier in meer of mindere mate wel last van. Belemmerende overtuigingen zijn vaak terug te voeren op herinneringen in je jeugd. Ik kom het bijna in alle gevallen tegen bij de mensen die ik spreek.

De meest simpele verklaring is dat je als kind probeert geaccepteerd te worden door, of erkenning te krijgen van je omgeving. Wanneer dat niet automatisch gebeurt, bedenk je daar een strategie voor die werkt. De strategie die mensen als kind bedacht hebben om erkenning en waardering te krijgen, komen hen in hun volwassen leven vaak dwars te zitten. Als je dus in een omgeving opgroeit waarin je veel moet doen voor erkenning dan ontwikkel je een patroon waarin je ook in je volwassen leven die strategie voortdurend hanteert. Alleen werkt deze dan belemmerend.

Waarom werkt die strategie dan belemmerend?

Het gaat vaak uit van een negatieve gedachte over jezelf: blijkbaar ben ik niet goed genoeg, niet waardevol genoeg, niet slim genoeg, blijkbaar doe ik het niet goed. Daardoor wil je extra goed je best gaan doen. Het vertrekpunt is dan dus een negatieve overtuiging, namelijk dat er iets mis met jou is. En dat je dus bijvoorbeeld harder moet lopen dan je doet of zelfs kunt. Een voorbeeld is: ik heb ervaren dat ik erkenning krijg als ik gedraag zoals er van mij wordt verwacht, ik mag dus nooit mijn eigen wil doorduwen. Of, ik mag niet mezelf zijn, als mijzelf wordt ik niet gewaardeerd dus ik moet iets anders doen of beter doen om goed genoeg gevonden te worden.

Deze gedachten werken voor een kind prima omdat je als kind uit bent op overleven in afhankelijkheid van andere volwassenen. Voor een volwassene werken ze echter niet meer. Als volwassene ben je niet meer afhankelijk en moet je op eigen benen staan. De belemmerende gedachten gaan nu concreet uit van een negatief zelfbeeld. Het zijn deze negatieve gedachtes over jezelf die nog steeds doorwerken in de communicatie met anderen, waardoor je jezelf begint tegen te werken in je relaties. Je staat als het ware constant met 1-0 achter als je bijvoorbeeld met een gesprek begint, een presentatie wil geven of een project wil afronden. Zaken als perfectionisme, faalangst of sociale angst zijn heel goed te herleiden tot zo’n negatieve overtuiging.

En op te lossen door het imaginaire gesprek dus. Zijn er ook nog andere benaderingen?

Met een rationele analyse gebruik je een methode waarbij je onderzoek doet naar hoe de belemmerende overtuiging precies werkt en hoe die overtuiging er precies uitziet. Je gaat dan in feite de gedachte analyseren, ontleden en helemaal blootleggen. Dit zorgt voor bewustwording in het ontstaan van een patroon. Daar hoort ook een oefening bij, de zogenaamde RET-oefening. Daarbij ga je op zoek naar de specifieke gedachte die leidt tot een emotionele reactie. Bijvoorbeeld pijn, verdriet of boosheid.

Vaak is de overtuiging die je hebt niet realistisch. Dan kom je weer bij de overtuigingen die je je als kind eigen hebt gemaakt. Bijvoorbeeld, ik moet het altijd perfect doen. Dat is geen realistische gedachte. Erachter komen dat je uitgaat van een irreële verwachtingen van jezelf kan je helpen deze weg te nemen.

Waar komt deze oefening vandaan?

Het is een oefening die komt uit de cognitieve gedragstherapie. RET staat voor Rationele Emotieve Therapie. Je gaat eigenlijk rationeel kijken naar een situatie die een hevige emotie oproept. En je gaat op zoek naar wat de gedachte was die ten grondslag lag aan die emotie. Die gedachte is vaak niet reëel. Dit grijpt ook terug op de leer van de stoïcijnen waarin wordt geleerd hoe je je gedachten kunt managen en daarop kunt reflecteren.

Kun je een voorbeeld geven van zo’n oefening?

Het kan bijvoorbeeld zijn dat iemand op het werk slechte feedback heeft gekregen en daar enorm door van slag is. Er is een gedachte die zegt: ik moet perfect zijn. Die kun je uit elkaar trekken in verschillende onderdelen. Slechte feedback zorgt dus eerst voor heel veel pijn. Maar er zit een overtuiging tussen. Waarom is die pijn er? Een antwoord kan bijvoorbeeld zijn dat je diep van binnen de overtuiging hebt dat je perfect moet zijn en dat je niet mag falen. Als dat de bril is waardoor jij de werkelijkheid ziet, wordt elk falen, elke imperfectie heel erg pijnlijk. Maar als je in staat bent er vanaf een afstandje naar te kijken zul je erachter komen dat het helemaal niet realistisch is om dat allemaal van jezelf te wensen. Dat je jezelf tot maatstaven dwingt die je misschien van anderen nooit zou vragen en die jou zelf dus ook helemaal niet verder helpen in het leven.

Hier gaat jouw online training dus over.

Ja. Omdat ik geloof in de combinatie van deze twee oefeningen. Enerzijds een emotionele benadering en anderzijds een rationele, cognitieve oefening. Het zorgt ervoor dat de belemmering wordt weggenomen. Het zijn oefeningen die je bij jezelf ook meerdere keren kunt herhalen met verschillende gedachtes. Ze helpen je uiteindelijk een patroon zichtbaar te maken, je bewust te maken van dat patroon en dus uiteindelijk ook om van dat patroon af te komen. Je hebt immers ingezien dat het patroon je niet meer helpt.

Voor wie is deze training bedoeld?

Zoals ik al zei is deze training bedoeld voor mensen met faalangst, sociale angst of spreekangst. Maar ook perfectionisten of mensen die last hebben van heftige emoties als boosheid, of verdriet, schaamte. Mensen die zich onzeker voelen of vaak schuldig. Ook mensen die last hebben van een verslaving zouden gebaat zijn bij deze training.

Wanneer gaat de training van start?

De training staat al een tijdje als pilot online. Maar ten tijde van het verschijnen van de nieuwsbrief van juni zal hij echt online beschikbaar zijn. In de tussentijd probeer ik hem nog te vervolmaken. Mensen die interesse hebben in deze oefening kunnen nu al deelnemen aan een pilot test. Of contact met mij opnemen als ze er vragen over hebben, via de website of e-mail (thijs@tatkraft.nl)